Identiteit
Parallelle namen
Ministerie van Binnenlandse Zaken
Andere namen
BZK
Beschrijving
Bestaansperiode
Begindatum
1949
Geschiedenis

Bij de instelling in 1813 behoorden tot het werkveld van het ministerie: binnenlands bestuur, openbare orde, (openbaar) onderwijs, wetenschappen, kunsten, waterstaat, publieke werken, handel, nijverheid, telegrafie, landbouw, armenbeleid, werklozenzorg, volksgezondheid en militie (leger).

Tussen 1815 en 1824 was er een afzonderlijk ministerie voor onder andere onderwijs en tot 1834 gold dat ook voor Waterstaat en Nijverheid.

De eerste belangrijke afsplitsing vond plaats in 1877 toen er een nieuw ministerie van Waterstaat, Handel en Nijverheid kwam. Daaronder viel toen ook Landbouw. Tijdens het kabinet-Kuyper I (1901-1905) was 'Binnenlandse Zaken' tevens belast met de sociale en arbeidswetgeving.

Sinds het einde van negentiende eeuw is er sprake van een landelijk volkshuisvestingsbeleid. In 1901 kwam de Woningwet tot stand, die zich behalve met bouw en huisvesting ook bezighield met ruimtelijke ordening (met name bestemmingsplannen). De verantwoordelijkheid hiervoor viel onder het ministerie van Binnenlandse Zaken. In 1918 gingen deze taken over naar het nieuwe ministerie van Arbeid. In 1937 werd Binnenlandse Zaken opnieuw verantwoordelijk voor het volkshuisvestingsbeleid (tot 1947).

In 1918 gingen Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen over naar een nieuw ingesteld ministerie en werden volksgezondheid en volkshuisvesting overgeheveld naar het nieuwe ministerie van Arbeid. Per 1 januari 1923 werd landbouw weer tijdelijk toevertrouwd aan de zorg van Binnenlandse Zaken. De naam van het ministerie werd toen 'Binnenlandse Zaken en Landbouw' (tot 1932).

In 1932 ging Landbouw over naar het ministerie van Economische Zaken en werden volksgezondheid en volkshuisvesting opnieuw taken van Binnenlandse Zaken. Binnenlandse Zaken kreeg vanaf 1933 ook de zorg voor het beleid inzake de overheidspensioenen (voorheen viel dat onder Financiën).

Toen er in 1933 een nieuwe ministerie van Sociale Zaken kwam, gingen volksgezondheid (inc. krankzinnigenzorg) en werkloosheidszorg over naar dat departement. Tussen 1937 en 1945 was Binnenlandse Zaken wel tevens belast met PTT-aangelegenheden en tussen 1937 en 1947 ook met het volkshuisvestingsbeleid. In het jaar dat er geen ministerie van Algemene Zaken was (1946-1947) viel ook het overheidsvoorlichtingsbeleid onder Binnenlandse Zaken.

In 1945 werd het ministerie van Openbare Werken en Wederopbouw ingesteld, dat speciale verantwoordelijkheid had voor onder meer herstel en nieuwbouw van woningen en gebouwen. In 1947 werd het woonruimtebeleid overgeheveld van Binnenlandse Zaken naar dit departement, dat toen de naam 'Wederopbouw en Volkshuisvesting' kreeg. In 1959 werd de naam gewijzigd in 'Volkshuisvesting en Bouwnijverheid' en in 1965 in 'Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO)'. In 1982 werd Milieu toegevoegd, waardoor het ministerie van VROM werd gevormd.

In 1952 kwam er een nieuw departement van Maatschappelijk Werk, waaronder onder meer de 'armenzorg' (bijstand) kwam te vallen.

Tijdens de kabinetten-Drees IV i en -Beel II i (1956-1959) was de minister van Binnenlandse Zaken tevens belast met bezitsvorming en publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie. Tijdens het kabinet-De Quay i (1959-1963) behoorde tot de taken tevens de zorg voor Nederlands Nieuw-Guinea.

In 1998 kwamen de taken die voorheen behoorden tot het Kabinet voor Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse zaken onder het ministerie van Binnenlandse Zaken en kreeg het departement de naam 'Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties'.

Functies en activiteiten

Dit ministerie heeft thans (2012) de zorg voor het goed functioneren van het openbaar bestuur van ons land. De hoofdtaken zijn verder het bevorderen van de democratische rechtsstaat en openbare orde en veiligheid. Sinds 1998 valt ook het vroegere kabinet voor Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse zaken onder dit departement. In 2010 gingen taken van de projectminister voor Wonen, Wijken en Integratie over naar de ministerie, alsmede het asiel- en immigratiebeleid.De belangrijke beleidsterreinen zijn - constitutionele zaken- bestuurlijke vernieuwing- kiesrecht- openbare orde en veiligheid (politie (tot 2010) , rampenbestrijding) - binnenlands bestuur (grotestedenbeleid, interbestuurlijke betrekkingen, benoemingenbeleid)- financiën lagere overheden- informatiebeleid openbare sector- arbeidsvoorwaarden en arbeidsmarkt overheidspersoneel - relaties met de Nederlandse Antillen en Aruba - integratie minderheden- asiel en immigratie - grotestedenbeleid - wonen, huisvesting - huurbeleid/huurtoeslag - wijken - de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD).

Per 26 oktober 2017 is het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties belast met de behartiging van de aangelegenheden op het terrein van de ruimtelijke ontwikkeling, ruimtelijke ordening met inbegrip van onder meer de Wet ruimtelijke ordening en de Crisis- en herstelwet, de Omgevingswet, het Kadaster en de Kadasterwet, voor zover deze voor 26 oktober 2017 waren opgedragen aan het ministerie van Infrastructuur en Milieu.

Structuur

Het departement werd in 1813 ingesteld. In de loop der tijd zijn onder meer waterstaat, onderwijs, arbeid, volkshuisvesting en volksgezondheid afgesplitst.De naam van dit departement luidde van 1959 tot 1998 Ministerie van Binnenlandse Zaken, daarna Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.Van 1965 tot en met 2003 en vanaf 2007 is steeds een staatssecretaris benoemd. Deze staatssecretaris was in de periode 2002-2003 belast met de openbare orde en veiligheid. In de periode 2003-2007 was er een aparte minister voor bestuurlijke vernieuwing en Koninkrijksrelaties.

Relaties
Voorgangers
Naam Jaar van overgang Beschrijving
Kabinet voor Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse Zaken 1998
Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu 2010
Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat 2017-10-26 BZK heeft een aantal taken overgenomen
Ministerie van Binnenlandse Zaken 1932-1940 1949
Associatieve relaties
Naam Periode Beschrijving
Hoge Raad van Adel De Raad adviseert de Minister van BZK over de verlening van adeldom
Kanselarij der Nederlandse Orden 1949 De politieke verantwoordelijkheid voor het decoratiestelsel ligt bij de minister van BZK
Nationale Telecommunicatie Raad 1953-07-03 tot 2005-01-18
Referendumcommissie 2015 De politieke verantwoordleijkheid ligt bij de minister van BZK
Onderliggend niveau
Naam Periode Beschrijving
Commissie van Advies ex artikel 38 van de Woonwagenwet (CRM, VRO, VROM, BZK) 1985 tot 1987
Algemene Leiding (BZK) 1978
Commissie Wetgeving Algemene Regels van Bestuursrecht (BZK) 1983
Commissie van Advies Bezwaren Functiewaardering (BZK) 1986
Verbond Sectorwerkgevers Overheid (BZK) 1992
Interdepartementale Commissie Grote Stedenbeleid (BZK) 1999
Interdepartementale Commissie Koninkrijksrelaties (BZK) 1998
Interdepartementale Commissie Bestuur, Overheid, Publieke Dienstverlening (BZK) 2007
Adviescommissie Rijksdienst (BZK) 1975 tot 2007
Interdepartementale Commissie Bedrijfsvoering Rijksdienst (BZK) 2007
Informatie- en Communicatie Technologie Beraad (BZK) 2000 tot 2007
Adviescommissie Management Openbare Sector (BZK) 2004 tot 2007
Commissie Integriteit Overheid (BZK) 2006 tot 2012
Raad voor het Overheidspersoneelsbeleid (BZK) 1993
Georganiseerd Overleg Burgemeesters (BZK) 1975
Commissie voor Georganiseerd Overleg in Politieambtenarenzaken (Justitie, BZK, V&J) 1993 tot 2010
Staatscommissie Grondwet (BZK) 2009 tot 2010
Landelijk Overleg Minderheden (BZK, Justitie, VROM, BZK, SZW) 2010 tot 2012
Permanente Commissie Documentaire Informatieverzorging (BZK) 1981 tot 2001
Adviescommissie Voorlichting Rampen (BZK) 1991 tot 2000
Bestuurlijk Beraad voor Politiepersoneelsaangelegenheden/Bestuurlijk Beraad Politie (BZK) 1977 tot 1999
Landelijke Politie Emancipatiecommissie (BZK) 1991 tot 1995
Interdepartementale Commissie Openbaar Bestuur (BZK) 1977 tot 2007
Curatorium CAS (BZK) 1991 tot 1997
Tijdelijke Wetenschappelijke Commissie Minderhedenbeleid (BZK) 1992 tot 1997
Commissie voor de Gemeentelijke en Provinciale Comptabiliteitsvoorschriften (BZK) 1993 tot 1996
Curatorium Archiefopleiding Overheidspersoneel (BZK) 1954 tot 1996
Voorlopige Raad voor de Persoonsinformatievoorziening (BZK) 1985 tot 1996
Begeleidingscommissie Misbruik 06-11 (BZK) 1993 tot 1994
Bestuurlijk Werkgeversoverleg (BZK) 1988 tot 1992
Curatorium Rijksbrandweeracademie (BZK) 1981 tot 1995
Bestuurlijke Overlegcommissie voor Overheidsinformatievoorziening (BZK) 1986 tot 1993
Commissie voor de Provinciale Comptabiliteitsvoorschriften (BZK) 1979 tot 1993
Commissie voor de Gemeentelijke Comptabiliteitsvoorschriften (BZK) 1982 tot 1993
Raad voor het Binnenlands Bestuur (BZK) 1975 tot 1996
Brandweerraad (BZK) 1952 tot 1993
Adviesgroep Sociale Vernieuwing (BZK) 1992 tot 1994
Commissie Overleg Overheidswerkgevers Arbeidsomstandighedenwet (BZK) 1982 tot 1993
Interdepartementale Commissie Informatiebeveiligingsberaad (BZK) 1991 tot 2000
Commissie Friese Taal (BZK) 1981 tot 1992
Stuurgroep Personeelsinformatievoorziening Rijksoverheid (BZK) 1986 tot 1992
Stuurgroep Invoering Landelijk Uniform Alarmnummer (BZK) 1986 tot 1991
Commissie Subsidiëring Politieke Partijen (BZK) 1990 tot 1991
Commissie Gelijke Behandeling van mannen en vrouwen bij de arbeid in de burgerlijke openbaar dienst (BZK) 1980 tot 1989
DG Adviesgroep Privacy (BZK) 1979 tot 1990
Begeleidingscommissie voor de Verkeersschool voor de Gemeentepolitie (BZK) 1973 tot 1991
Begeleidingscommissie voor de Rechercheschool (BZK) 1973 tot 1991
Begeleidingscommissie voor de Kaderschool voor de Gemeentepolitie (BZK) 1973 tot 1991
Begeleidingscommissie voor het Studiecentrum voor hogere politieambtenaren (BZK) 1974 tot 1991
Begeleidingscommissie Opleidingscentrum Mobiele Eenheden Gemeentepolitie (BZK) 1975 tot 1991
Adviescommissie onderzoek positie culturele minderheden in de Nederlandse samenleving (CRM) 1982 tot 1992
Commissie van Toezicht Geautomatiseerde Herkenningsdienst (BZK) 1978 tot 1991
Commissie Positie Oudere Ambtenaar (BZK) 1975 tot 1991
Stuurgroep Onderzoek Arbeidsverzuim onder Rijksambtenaren (BZK) 1979 tot 1991
Centrale Commissie Overheidsinformatievoorziening (BZK) 1986 tot 1990
Mobiliteitsadviesraad Rijksdienst (BZK) 1986 tot 1990
Politiekledingcommissie (BZK) 1980 tot 1990
Beraadgroep Reorganisatie Rampenbestrijding (BZK) 1984 tot 1990
Stuurgroep Uniform Meldpunt 0011 (BZK) 1968 tot 1986
Raad van Advies en van Toezicht op het Staatsdrukkerij- en Uitgeverijbedrijf (BZK) 1949 tot 1988
Commissie van advies inzake de criteria voor steunverlening aan kerkgenootschappen en andere genootschappen op geestelijke grondslag (BZK) 1986 tot 1988
Stuurgroep Opleidingsbeleid Rijksoverheid (BZK) 1983 tot 1987
Rijkskledingcommissie (BZK) 1927 tot 1987
Adviescommissie Uitkeringswet Indische Geïnterneerden (BZK) 1981 tot 1984
Commissie voor Georganiseerd Overleg voor Noodwachtpersoneel (BZK) 1965 tot 1985
Redactiecommissie Register Rijkspublikaties (BZK) 1955 tot 1982
Adviescommissie voor Overheidsorganisatie en -automatisering (BZK) 1979 tot 1982
Permanente commissie voor de algemene secretarieaangelegenheden bij de rijksadministratie (BZK) 1980 tot 1981
Permanente Commissie voor Overheidsdocumentatie (BZK) 1952 tot 1981
Commissie van advies omtrent de Vorming en Vakopleiding van het Burgerlijk Rijkspersoneel (BZK) 1956 tot 1981
Centrale Ideeëncommissie (BZK) 1954 tot 1993
Commissie Automatisering Rijksdienst (BZK) 1971 tot 1979
Adviescommissie voor Doelmatigheidsbevordering in de Rijksdienst (BZK) 1971 tot 1978
Permanente commissie voor de post- en archiefzaken bij de Rijksadministratie (BZK) 1975 tot 1976
Commissie Werkclassificatie Overheidspersoneel (BZK) 1956 tot 1975
Algemene Classificatiecommissie voor de Overheidsadministratie (BZK) 1975 tot 1991
ITO-Raad (BZK) 1998 tot 2004
Commissie Doorlichting Interbestuurlijke Toezichtarrangementen 2006-09-08
Bureau Digitale Overheid (BZK) 2014
Bureau Algemene Bestuursdienst (BZK) 2016-04-01
Stuurgroep bestuurlijke preventie van criminaliteit 1985-07-15
Bureau Secretaris-Generaal (BZK) 1961 tot 1976
Regeringscommissaris van de Grondwetsherziening (BZK) 1976
Regeringscommissaris van de voorbereiding van de herziening van de Politiewet (BZK) 1976
Bureau Bijzondere Opdrachten (BZK) 1961 tot 1976
Afdeling Binnenlands Bestuur (BZK) 1956 tot 1960
Juridisch Adviseur (BZK) 1956 tot 1976
Economisch Adviseur (BZK) 1966 tot 1970
Afdeling Voorlichting (BZK) 1961 tot 1976
Raadadviseur in Algemene Dienst 1961 tot 1965
Afdeling Pensioen en Wachtgelden (BZK) 1951 tot 1960
Afdeling Vorming en Opleiding (BZK) 1961 tot 1965
Rijks Psychologische Dienst 1951 tot 1976
Afdeling Functiewaardering (BZK) 1961 tot 1965
Afdeling Algemene Zaken voor Nederlands Nieuw-Guinea (BZK) 1961 tot 1965
Hoofdafdeling Bestuurlijke en Juridische Zaken voor Nederlands Nieuw-Guinea (BZK) 1961 tot 1965
Directie Financiële en economische Zaken voor Nederlands Nieuw-Guinea (BZK) 1961 tot 1965
Registratuur en Archief Kabinet (BZK) 1956 tot 1960
Afdeling Kabinet (BZK) 1949 tot 1955
Afdeling Comptabiliteit en Algemene Zaken (BZK) 1951 tot 1960
Afdeling Maatschappelijke Zorg (BZK) 1951 tot 1960
Dienst voor Maatschappelijke Zorg van het Ministerie van Binnenlandse Zaken (BZK) 1951 tot 1960
Afdeling Ambtenaren (BZK) 1951 tot 1960
Raad voor Rijkspersoneelsaangelegenheden (BZK) 1951 tot 1960
Centrale Personeelsdienst (BZK) 1951 tot 1960
Centrale Commissie voor de Keuring van Films (BZK) 1951 tot 1976
Rijkscommissie van advies voor de gemeentefinanciën (BZK) 1951 tot 1955
Vereniging van Nederlandse Gemeenten (BZK) 1951
Instituut voor Bestuurswetenschappen (BZK) 1951
Frauderisico-Onderlinge van Gemeente (BZK) 1951
NV Bank voor Nederlandse Gemeenten (BZK) 1951
Commissie van Advies en Bijstand (BZK) 1951
Maatschappij van Weldadigheid (BZK) 1951
Nationaal Fonds voor Bijzondere Noden (BZK) 1951
Centrale Commissie voor georganiseerd overleg in ambtenarenzaken (BZK) 1951
Pensioenraad (BZK) 1951
Commissie voor de bestudering van het vraagstuk van de automatisering van de Rijksadministratie (BZK) 1957 tot 1990
Raad van Advies voor Gemeentelijke Financiën (BZK) 1960 tot 1970
Stafschool Bescherming Bevolking (BZK) 1952 tot 1976
Korps Hulpverleningsdienst (BZK) 1946 tot 1972
Commissie Wachtgeldbesluit (BZK) 1956 tot 1965
Spaarraad (BZK) 1965 tot 1970
Centrale Ideeënbuscommissie (BZK) 1965 tot 1970
Buitengewone pensioenraad (BZK) 1965 tot 1970
Staatscommissie voor de pensioenwetgeving (BZK) 1956 tot 1960
Redactiecommissie Staatsalmanak (BZK) 1970
Staatscommissie van advies inzake de grondwet en de kieswet (BZK) 1971
Commissie van Advies bedoeld inart. 19 van het Rijkswachtgeldbesluit 1959 (BZK) 1971
Garantiewetcommissie (BZK) 1971
Commissie van advies in verband met art 98, eerste lid onder g. van het Algemeen Rijksambtenarenreglement (BZK) 1971
Adviescommissie Arbeidsvoorwaarden Overheidspersoneel (BZK) 1971
Adviesbureau voor Doelmatigheid en Organisatie (BZK) 1956 tot 1978
Hoofdafdeling Financiële en Administratieve Zaken (BZK) 1956 tot 1978
Hoofdafdeling Personeelszaken (BZK) 1956 tot 1976
Directoraat-Generaal Openbare Orde en Veiligheid (BZK) 1951 tot 1978
Directoraat-Generaal voor Overheidspersoneelsbeleid (BZK) 1966 tot 1978
Directie Overheidspersoneelszaken (BZK) 1960 tot 1965
Rijks Geneeskundige Dienst (BZK) 1951 tot 1965
Directie Binnenlands Bestuur (BZK) 1949 tot 1977
Directie Financiën Binnenlands Bestuur (BZK) 1951 tot 1978
Staf voor de Civiele Verdediging (BZK) 1960 tot 1978
Directie Overheidsorganisatie en -automatisering (BZK) 1966 tot 1978
Rijks Computercentrum (BZK) 1950 tot 1975
Staatsdrukkerij- en Uitgeverijbedrijf (BZK) 1947 tot 1976
Rijksinspectie van de Bevolkingsregisters (BZK) 1949 tot 1976
Kiesraad (BZK) 1951 tot 1970
Dienst Geneeskundige Verzorging Politie (BZK) 1946 tot 1976
Dienst Geneeskundige Verzorging Noodwachters (BZK) 1952 tot 1976
Formatiecommissie (BZK) 1961 tot 1976
Stichting Administratie Indonesische Pensioenen (BZK) 1955 tot 1976
Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds (BZK) 1971
Raad voor de Territoriale Decentralisatie (BZK) 1964 tot 1979
Beheer
Identificatiecode van de instelling
Doc-Direkt
Publicatiestatus
Definitief
Niveau van detaillering
Gedeeltelijk
URL (permalink)
https://hdl.handle.net/10648/79ea38ff-57f1-4893-ad77-23cb6b3b3110
Bronnen

- website: Parlement & politiek

Besluit van 26 oktober 2017 nr. 2017001806, houdende departementale herindeling met betrekking tot de ruimtelijke ontwikkeling, ruimtelijke ordening, de Omgevingswet en het Kadaster https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2017-62725.html