De gemeente Haarlem bezat sinds 1857 een eigen gemeentearchief. Tot 1930 zetelde het Gemeentearchief Haarlem in het gebouwencomplex van het stadhuis aan de Grote Markt. Vanaf 1936 werd het Gemeentearchief Haarlem ondergebracht in de Janskerk, die in 1930 door de Hervormde Gemeente wegens teruglopend kerkbezoek was afgestoten. De historische archieven van de gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude berusten al vanaf 1976 bij het Gemeentearchief Haarlem. Haarlemmerliede en Spaarnwoude heeft vanaf 1983 tot 1 juni 2000 een eigen gemeentearchivaris in dienst gehad met het kantoor in het gebouwencomplex van het Gemeentearchief Haarlem, sinds 1 januari 1997 Archiefdienst voor Kennemerland. Bennebroek besloot in 1986 tot overbrenging van hun historische archieven naar Haarlem. Zandvoort besloot hiertoe in 1995. Een belangrijke reden hierbij vormde het voornemen van de gemeente Haarlem om het Gemeentearchief Haarlem om te vormen tot een regionaal archief. Het Gemeentearchief Haarlem en het Gemeentearchief Velsen fuseerden op 1 januari 1997 tot Archiefdienst voor Kennemerland (AVK). De AVK is een samenwerkingsverband tussen de gemeenten Haarlem en Velsen, waarbij de gemeente Velsen het beheer en toezicht over haar archieven heeft overgedragen aan de gemeente Haarlem. Na meer dan een jaar voorbereiding gaven de gemeenteraden van Haarlem en Velsen in december 1996 hun goedkeuring aan dit samenwerkingsverband. Het uiteindelijke doel is een krachtige regionaal werkende archiefdienst tot stand te brengen voor de regio's IJmond en Zuid-Kennemerland.
